Tüm ürünler Karar katmanı Veri toplama Sefer Sayım Modülü
Aktif güvenlik ve kontrol
Motor ve termal yönetim

Çözümler Toplu taşıma

Toplu taşıma işletmeleri için güvenlik ve mevzuat

Belediye otobüs işletmeleri, özel halk otobüsleri, şehirlerarası otobüs firmaları ve servis taşımacıları kamera, araç takip ve sefer bildirimi kurallarıyla çalışır. MetaVision, MetaTrack ve MetaFMS sürücü davranışını, olay kaydını, konumu ve acil durum bildirimini kontrol merkezinde tek panelde toplar; hidrostatik fanlı otobüslerde MetaCooler eklenir.

İstanbul'da otoyolda ilerleyen körüklü şehir içi otobüs
6Sürücü davranışı sınıfı: yorgunluk, dikkat, telefon, sigara, hız, kemer
48 saatVeri göndermeyen araç “kontrol gerekli” listesine düşer
8Hidrostatik fan sisteminden sökülen parça, MetaCooler Retrofit 24
Kapsanan araç ve ekipman
  • Şehir içi toplu taşıma otobüsü
  • Körüklü otobüs ve metrobüs
  • Şehirlerarası otobüs
  • Midibüs ve minibüs
  • Okul servis aracı
  • Personel servis aracı
  • Garaj ve kontrol merkezi

Toplu taşıma işletmelerinden ne isteniyor?

Toplu taşıma işletmeleri için kamera, kayıt cihazı, araç takip, panik butonu ve sefer bildirimi kuralları Karayolları Trafik Yönetmeliği, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik, Okul Servis Araçları Yönetmeliği ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde yer alır; kamu ihalelerinde 4734 sayılı Kanun'un yerli malı hükümleri de uygulanır. Aşağıda her kuralın ne istediğini, kimi kapsadığını ve resmî kaynağını özetledik.

Zorunlu (mevzuat)

Kamera ve kayıt cihazı

Ticari yolcu taşımacılığında kullanılan M2 ve M3 araçlarda ve belediye toplu taşıma araçlarında araç içini (sürücü koltuğu dâhil) ve yolun önünü gören kamera ile kayıt cihazı bulunmalı, kayıtlar en az bir ay saklanmalıdır. Geçiş takvimi ve cihaz şartlarının ayrıntısı Otobüs ve servis sayfasındadır. Bu ihtiyaç için MetaVision dört kanalda 1080P kayıt yapar.

Kapsam
4925, 5216 ve 5393 sayılı kanunlar kapsamında ticari yolcu taşımacılığında kullanılan M2 ve M3 araçlar, belediyelere ait veya belediyelerce yetkilendirilen toplu taşıma araçları
Tarihler
Yeni tescillerde 19.08.2025 yayımından 30 gün sonra; mevcut araçlarda model yılına göre 01.01.2026, 01.01.2027 ya da 01.01.2028 tarihinden sonraki ilk muayeneden itibaren.
Bu ihtiyaç için

Kaynak: Karayolları Trafik Yönetmeliği, 1 sayılı Cetvel (C) (RG 29.11.2024/32737) ve Geçici md. 12 (RG 19.08.2025/32991)

Zorunlu (mevzuat)

Cihazların asgari teknik şartları ve cihaz raporu

Takılan araç takip cihazı, kamera, kayıt cihazı ve panik butonu yönetmelikteki asgari teknik şartları sağlamalı; her cihaz için montaja uygun cihaz raporu, seri montaj belgesi ve seri montaj uygunluk raporu gerekir. Ayrıntılar Otobüs ve servis sayfasındadır.

Kapsam
Araç takip sistemi, kamera, kayıt cihazı ve panik butonu takılan M1, M2 ve M3 araçlar
Tarihler
18.02.2025 tarihinden itibaren yürürlükte
Metadiag ürün kapsamı dışında

Kaynak: Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik, Ek VI md. 4.1 (RG 18.02.2025/32817); Karayolları Trafik Yönetmeliği Ek md. 4/2 (RG 29.11.2024/32737)

Yerel kararla

Araç takip sistemi ve acil durum butonu (yerel kararla)

5216 ve 5393 sayılı kanunlar kapsamında çalışan taşıtların tümünde ya da belirlenenlerinde araç takip sistemi ve acil durum butonu, UKOME veya il trafik komisyonu kararıyla istenebilir. İçişleri Bakanlığı bu şartı ülke genelinde de getirebilir. Bu ihtiyaç için MetaTrack konum ve araç verisini toplar; MetaVision'a bağlı panik butonu MetaFMS'te acil durum alarmı oluşturur. Cihaz verisinin gideceği kontrol merkezini İçişleri Bakanlığı belirler (AİTM Ek VI 4.1.7); MetaFMS bu merkezin yerine geçmez.

Kapsam
5216 ve 5393 sayılı kanunlar kapsamında çalışan taşıtlar (yerel kararda belirlenenler)
Tarihler
Yerel kararda belirtilen tarih
Bu ihtiyaç için

Kaynak: Karayolları Trafik Yönetmeliği, Ek md. 4/1 (Ek: RG 29.11.2024/32737)

Yerel kararla

Kamera kayıtlarının bir IP adresine kopyalanması

Kamera kayıtlarının ne kadarının ve hangi şartlarda bir IP adresine otomatik olarak kopyalanacağına UKOME veya il trafik komisyonu karar verebilir. Böyle bir kararın aracınıza uygulanıp uygulanmadığını bağlı olduğunuz UKOME veya il trafik komisyonunun kararlarından kontrol edin.

Kapsam
Kamera ve kayıt cihazı şartı olan yolcu taşıma araçları, yerel karar varsa
Tarihler
Yerel kararda belirtilen tarih
Metadiag ürün kapsamı dışında

Kaynak: Karayolları Trafik Yönetmeliği, 1 sayılı Cetvel (C), kamera ve kayıt cihazı satırı (RG 29.11.2024/32737)

Zorunlu (mevzuat)

Okul servis araçlarında takip, kamera ve veri paylaşımı

Okul servis araçlarında en az 30 günlük kaydı tutan araç takip sistemi bulunmalıdır. Araç içinde ve dışında, tüm koltukları görecek şekilde Karayolları Trafik Yönetmeliği ve AİTM'ye uygun kamera sistemi gerekir. Takip verileri talep edildiğinde okul yönetimi, kolluk ve velilerle paylaşılır. Bu ihtiyaç için MetaTrack konum verisini toplar; MetaFMS araç bazında güzergâh raporu üretir ve rapor dışa aktarılabilir.

Kapsam
Okul servisi yapan tüm taşımacılar ve okul servis araçları
Tarihler
Yürürlükte. Emniyet kemeri ve koltuk sensörü için geçiş: 2017 model 01.07.2029, 2016 model 01.07.2028, 2015 ve öncesi 01.07.2027. 18.02–01.10.2025 arasında tescilli ve eski şartlara göre kamera takılmış araçlar bu kameraları 31.12.2027 sonrası ilk muayeneye kadar kullanabilir.
Bu ihtiyaç için

Kaynak: Okul Servis Araçları Yönetmeliği, md. 4/1-ı, 4/1-m, 5/2-g ve Geçici md. 2 (RG 25.10.2017/30221, son değişiklik 19.08.2025/32991); Karayolları Trafik Yönetmeliği Geçici md. 13

Zorunlu (mevzuat)

U-ETDS'ye sefer başına plaka ve araç takip bilgisi

A1, A2, B2 ve D2 yetki belgesi sahipleri arızi, grup ve mekik seferlerinde; taşıtın plakasını ve araç takip sistemi (ATS) bilgilerini, görevli personel ve yolcu bilgileriyle birlikte seyahatin başlangıç saatinden en geç 1 saat önce (havalimanından başlayan seferlerde 2 saat önce) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının U-ETDS sistemine iletir. A1, B1 ve D1 sahipleri düzenli seferlerde aynı bilgileri seyahat başlayıncaya kadar iletir. U-ETDS bildirimi Metadiag ürünlerinin özellikleri arasında yer almaz; bildirimi yetki belgesi sahibi yapar.

Kapsam
A1, A2, B1, B2, D1 ve D2 yetki belgesi sahipleri: şehirlerarası otobüs firmaları, arızi ve grup taşımacıları, belediye sınırı dışına servis taşıması yapanlar (okul servisleri dâhil)
Tarihler
ATS bilgisinin bildirimi 01.01.2024 tarihinden itibaren zorunlu.
Metadiag ürün kapsamı dışında

Kaynak: Karayolu Taşıma Yönetmeliği, md. 40/3–4 ve Geçici md. 2/1-c (RG 08.01.2018/30295, son değişiklik 16.05.2026/33255)

Zorunlu (mevzuat)

Takograf

5216, 5393 veya 4925 sayılı kanunlar kapsamında yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücü dâhil 17'den fazla oturma yeri olan taşıtlarda takograf ve sürücü kartı kullanılmalıdır. Kural şehir içi taşımaları da kapsar; cihaza müdahale yüksek idari para cezası gerektirir. Takograf ayrı bir tip onaylı cihazdır ve Metadiag ürün ailesinin kapsamı dışındadır.

Kapsam
5216, 5393 veya 4925 sayılı kanunlar kapsamındaki yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücü dâhil 17'den fazla oturma yeri olan motorlu taşıtlar; 2918 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce üretilen araçlar ile gördükleri hizmet nedeniyle yönetmelikle muaf tutulan araçlar hariç
Tarihler
27.02.2026 tarihinden itibaren yürürlükte. Yeni metinle kapsama giren araçlarda zorunluluk, model yılına göre şu tarihlerden sonraki ilk araç muayenesine kadar aranmaz: 2021 ve sonrası 31.12.2026, 2016–2020 31.12.2027, 2011–2015 31.12.2028, 1996–2010 31.12.2029, 1985–1995 31.12.2030. Belediye ve mücavir alan sınırları içinde 5216 ve 5393 kapsamında yolcu taşıyan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlarda, ilk defa tescil edilecek araçlar için zorunluluk 27.02.2026'dan itibaren bir yıl aranmaz (Geçici md. 27).
Metadiag ürün kapsamı dışında

Kaynak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu md. 31 ve Geçici md. 27 (7574 sayılı Kanun md. 6 ve 34, RG 27.02.2026/33181)

Zorunlu (mevzuat)

Şoförlerin çalışma süreleri ve kural dışı hareketlerinin izlenmesi

Yük ve yolcu taşıyan kuruluşların yetkilileri, şoförlerin çalışma sürelerini ve bu süre içindeki kural dışı hareketlerini izlemek, kuralları ihlal etmeyi alışkanlık hâline getiren şoförleri eğitmek ve bu konuda önleyici tedbirler almakla yükümlüdür. Bu ihtiyaç için MetaVision sürücü ihlallerini algılar ve kaydeder; MetaFMS ihlalleri sürücü bazında listeler ve risk skoruyla eğitim önceliğini gösterir. Sürüş ve dinlenme sürelerini takograf kaydeder.

Kapsam
Yük ve yolcu taşıması yapan araç işletenleri: otobüs, minibüs ve servis işletmeleri
Tarihler
Yürürlükte
Bu ihtiyaç için

Kaynak: Karayolları Trafik Yönetmeliği, md. 98 (B)(a)(4) (Değişik: RG 02.09.2004/25571)

Zorunlu (mevzuat)

Sonradan takılan elektronikte R10 raporu ya da EMC CE

9 ve daha fazla yolcu taşıyan araçlara ve okul servislerine sonradan takılan her elektrikli ya da elektronik cihaz için, UN R10 uygunluğunu gösteren teknik servis raporu ya da EMC Yönetmeliği kapsamında CE işareti gerekir. R10 md. 2.12'deki bağışıklıkla ilgili fonksiyona sahip cihazlarda CE yeterli değildir. Kamera, takip cihazı ya da fan dönüşümü alırken bu belgeyi yazılı olarak isteyin.

Kapsam
Sürücü hariç 9 ve daha fazla yolcu taşıyan araçlar (M2, M3) ve okul servis araçları
Tarihler
Yürürlükte
Metadiag ürün kapsamı dışında

Kaynak: Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik, Ek XIV md. 3 ve Ek XII md. 4.7

Kamu şartnamesi

Kamu ihalesinde yerli malı fiyat avantajı ve Ar-Ge ürünü belgesi

Belediye ve kamu işletmelerinin ihalelerinde yerli malı belgesiyle teklif edilen mala %15'e kadar fiyat avantajı sağlanabilir; Bakanlık listesindeki orta-yüksek teknolojili mallarda ve yerli yazılımda %15 zorunludur. Ar-Ge ürünü için verilen TÜR Deneyim Belgesi, piyasaya arzdan itibaren beş yıl iş deneyimini gösteren belge olarak kullanılabilir (md. 10/f). Bu ihtiyaç için MetaVision'ın donanım yerli malı belgesi A sınıfı (%95,87), yazılımı %100 ve TÜRD2026/85 belgesi vardır. MetaTrack'in donanım yerli malı belgesi B sınıfı (%87,85), yazılımı %100 ve TÜRD2026/84 belgesi vardır. MetaCooler'ın yazılım yerli malı belgesi %100'dür; donanım belgesi başvurusu süreçtedir.

Kapsam
4734 sayılı Kanun kapsamında ihaleyle alım yapan belediye toplu taşıma işletmeleri ve kamu kurumları
Tarihler
Yürürlükte
Bu ihtiyaç için

Kaynak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu md. 10 ve 63/1-c; Yerli Malı Tebliği SGM-2024/10

Toplu taşıma işletmesinde sık karşılaşılan sorunlar

Çok sayıda sürücü, vardiya ve hat aynı anda yönetilir. Sorunlar çoğu zaman bir şikâyet, arıza ya da kazadan sonra görünür hâle gelir.

MetaFMS sürücü sekmesinde şoför bazında DMS olayları ve olay dağılımı; sürücü adları gizlenmiş

Sürücü davranışı vardiyalar arasında görünmüyor

Çok sürücülü ve vardiyalı bir filoda yorgunluk, telefon kullanımı ve takılmayan kemer çoğu zaman yalnızca yolcu şikâyetiyle öğrenilir. Hangi sürücüde hangi ihlalin tekrarlandığı görünmez.

Metadiag ileMetaVision yorgunluk, dikkat dağınıklığı, telefon, sigara, hız ve emniyet kemeri ihlallerini algılar, sürücüyü sesli uyarır ve alarmı MetaFMS'e gönderir. MetaFMS olayları sürücü bazında listeler; DMS olayı, hız ve motor ihlallerinden sürücü ve araç risk skoru üretir.

MetaFMS'te bir MetaVision cihazının süren arızaları: kayıt kartı, GPS ve kamera

Kamera takılı, ama kayıt yapıyor mu?

Kayıt kartına erişilemeyen ya da bağlantısı kopan bir kamera çoğu zaman ancak görüntü gerektiğinde fark edilir. O zamana kadar kayıt boşluğu oluşmuş olur.

Metadiag ileKamera ve kayıt kartı arızaları MetaFMS'in cihaz arızaları listesinde koduyla görünür. Sürücü kamerası engellendiğinde, çevrildiğinde ya da arızalandığında MetaVision sürücü tespit edilemedi uyarısı üretir ve araç kontrol gerekli listesine düşer. 48 saattir veri göndermeyen araçlar da bu listede sayılır.

MetaFMS haritasında SOS uyarısı kartı ve konuma git düğmesi

Araçta acil durum: merkeze ilk bilgi geç geliyor

Sürücüye saldırı, yolcunun sağlık sorunu ya da yolda kalan araç. Sürücünün telefon açıp durumu ve yeri anlatması zaman alır.

Metadiag ileSürücü MetaVision'ın panik butonuna bastığında MetaFMS'te kırmızı acil durum alarmı oluşur; aracın o anki hızı, konumu ve saati yetkili operatöre anında bildirilir. SOS kartından aracın haritadaki konumuna gidilir.

MetaFMS canlı haritasında hız ihlalleri listesi

Şikâyet ve kaza sonrası tartışma: hız, güzergâh, görüntü

Bir yolcu şikâyeti ya da çarpışmadan sonra otobüsün hız yapıp yapmadığı, güzergâhtan çıkıp çıkmadığı ve araç içinde ne olduğu tartışmalı kalır.

Metadiag ileHız ihlalleri MetaFMS'te listelenir ve her kayıttan rotaya geçilir; güzergâh hız ve duraklarla yeniden oynatılır. MetaVision dört 1080P kanalda kayıt yapar; bağlantısız bölgede alınan kayıtlar bağlantı gelince aktarılır.

MetaFMS'te yeni rapor özeti: güzergâh raporu, PDF, tüm filo, günlük periyot

Servis aracı nerede: okul, veli ve işveren soruyor

Okul ve personel servisi işletmeleri takip verisini istendiğinde paylaşmak ve gecikme sorularını yanıtlamak zorundadır. Veri dağınıksa her soru telefonla çözülür.

Metadiag ileMetaTrack konumu gönderir; bağlantı yokken veriyi cihazda tutar. MetaFMS araç bazında günlük güzergâh raporu (mesafe, hareket ve duruş süresi, en yüksek hız) üretir ve rapor dışa aktarılabilir.

Otobüste noktasal saha ölçümü: elektrikli fan dizisinde ortalama üfleme hızı 9,8 m/s; radyatör yüzeyindeki emiş hızı hidrostatik referansın altında kaldı

Hidrostatik fan: yağ devresi, bakım yükü, ihtiyaç dışı fan gücü

Hidrostatik fanlı otobüslerde fan, motordan tahrik alan pompa, valf ve hidrolik motordan oluşan bir yağ devresiyle döner. Hortum ve bağlantılarda kaçak riski ve bakım yükü oluşur; kontrol sinyali kesilirse fan soğuk motorda bile en yüksek devirde döner.

Metadiag ileMetaCooler Retrofit 24 hidrostatik fan sistemini söker (8 parça) ve elektrikli fanları motor devri ile soğutma suyu sıcaklığına göre, CAN/J1939 verisiyle ve PWM ile kademeli çalıştırır. CAN bağlantısı kesilirse güvenli fan hızına geçer, sürücüyü uyarır ve olayı kaydeder. Hidrostatik yağ devresi kalktığı için yağ kaçağı kaynaklı risk noktalarını azaltır.

Sık sorulan sorular

Kontrol merkezi tüm otobüslerin kamera ve alarm verisini tek panelde izleyebilir mi?

Evet. MetaFMS araçları canlı haritada gösterir; MetaVision'dan gelen sürücü davranışı (DMS) olayları, panik butonu alarmları, cihaz arızaları ve sürücü ve araç risk skorları aynı panelde listelenir. Sürücü panik butonuna bastığında kırmızı acil durum alarmı oluşur ve SOS kartından aracın haritadaki konumuna gidilir. Kullanıcılar farklı yetki düzeylerinde tanımlanır; herkes kendi yetkisi içindeki veriyi görür.

UKOME araç takip ve acil durum butonu isteyebilir mi?

Evet. Karayolları Trafik Yönetmeliği Ek md. 4'e göre UKOME ya da il trafik komisyonu, 5216 ve 5393 sayılı kanunlar kapsamında çalışan araçların tümünde ya da belirlenenlerinde araç takip sistemi ve acil durum butonu isteyebilir. Kayıtların bir IP adresine kopyalanmasına ise aynı yönetmeliğin 1 sayılı Cetveli'ne göre karar verebilir. Bu ihtiyaç için CANBUS araç takip sistemi MetaTrack konum verisini toplar, MetaVision'a bağlı panik butonu MetaFMS'te acil durum alarmı oluşturur. Bu cihazların verisinin gideceği kontrol merkezini Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik Ek VI'ya göre İçişleri Bakanlığı belirler.

U-ETDS bildirimini Metadiag ürünleri yapıyor mu?

Hayır. Yetki belgeli yolcu taşımacıları sefer başına plaka ve araç takip bilgisini U-ETDS'ye kendileri bildirir. U-ETDS bildirimi Metadiag ürünlerinin özellikleri arasında yer almaz; MetaTrack ve MetaFMS konum ve güzergâh verisini işletmenin kendi kullanımı için sunar.

Sonradan takılan kamera ve fan sistemi için hangi belgeler istenir?

9 ve daha fazla yolcu taşıyan araçlara ve okul servislerine sonradan takılan elektronik cihazlar için UN R10 teknik servis raporu ya da EMC kapsamında CE işareti gerekir. Kamera, kayıt cihazı, takip cihazı ve panik butonunda ayrıca Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik Ek VI'daki asgari şartlar ve montaja uygun cihaz raporu aranır. Bu belgeleri teklif aşamasında yazılı olarak talep edebilirsiniz; ürün ve araç bazında hangi belgelerin sunulacağını teknik ekibimiz netleştirir.

MetaCooler hangi otobüslere takılır?

MetaCooler Retrofit 24, hidrostatik fanlı 24 V otobüsler ve ağır vasıtalar içindir. Hidrostatik fan sistemini söker, elektrikli fanları CAN/J1939 verisiyle kademeli çalıştırır; bağlantı kesilirse güvenli fan hızına geçer, sürücüyü uyarır ve olayı kaydeder. Uygunluk ve montaj ayrıntıları keşif ve CAN analiziyle araç bazında belirlenir.

Kamera kayıtları KVKK açısından nasıl yönetilir?

Sürücü ve yolcu görüntüsü ile konum verisi kişisel veridir; işletme veri sorumlusu olarak amacı belirler, çalışanı ve yolcuyu aydınlatır, veriyi gerektiği kadar saklar. MetaFMS'teki yetki bazlı kullanıcı erişimi, kayıtların yalnız yetkili kişilerce görülmesine yardımcı olur. Bu bir hukuki görüş değildir.

Toplu taşıma

Filonuzda pilot araçlarla başlayalım

Araç sayınızı ve kullanım şeklinizi paylaşın; size uygun ürün setini ve kurulum planını birlikte çıkaralım.

İlgilendiğiniz ürünler